Agroforestry voor een diverser en veerkrachtiger landbouwsysteem

De landbouw op de zandgronden in Zuidoost-Brabant staat onder druk. Droogte, waterkwaliteit, biodiversiteit en economische haalbaarheid vragen om nieuwe keuzes. Tegelijk is er in de regio een sterke traditie van innovatie en ondernemerschap.

Agroforestry brengt die twee samen. Het combineert reguliere landbouwvormen met bomen en struiken, bijvoorbeeld door noten-, fruit- of houtachtige gewassen te integreren in akkerbouw- en veehouderijsystemen. Zo ontstaat een meer divers en veerkrachtiger systeem, dat beter bestand is tegen droogte en extreme neerslag en tegelijk bijdraagt aan bodemverbetering, waterbeheer en biodiversiteit.

Op deze locatie wordt zichtbaar hoe dat eruitziet in de praktijk. Daarbij gaat het niet alleen om productie, maar ook om ecosysteemdiensten zoals koolstofvastlegging, waterregulatie, fijnstof afvang en een aantrekkelijk landschap. Agroforestry wordt daarom ook wel een ‘Zwitsers zakmes’ genoemd: één aanpak die op meerdere opgaven tegelijk inspeelt.

Van melkveebedrijf naar agroforestrysysteem

Het hart van de experimenteerlocatie ligt bij Melkveehouderij Opsteeg. Hier wordt een bestaand bedrijf stap voor stap omgevormd tot een agroforestrysysteem. Op en rond het bedrijf worden 24 verschillende agroforestrysystemen aangelegd (acht typen in drie varianten). Deze verschillen in ontwerp, gewaskeuze en inpassing in de bedrijfsvoering.

Daarnaast worden ook omliggende bedrijven betrokken. Zes pionierende agroforestryboeren in de regio testen onderdelen van de systemen op hun eigen bedrijf. Deze combinatie maakt het mogelijk om systemen integraal te ontwikkelen op één locatie en tegelijkertijd te toetsen in de praktijk van andere bedrijven.

Meten, testen en doorontwikkelen

De systemen worden intensief gemonitord. Daarbij wordt gekeken naar:

opbrengst en arbeid
effecten op bodem en water
biodiversiteit en koolstofvastlegging

Ook worden praktische innovaties getest, zoals aanplantmethoden, snoei en oogst. Het doel is om deze kennis te vertalen naar concrete ‘blueprints’: praktische ontwerpen en handvatten voor boeren die zelf met agroforestry aan de slag willen.

AgroforestryBlueprint

Regio

Noordoost-Brabant

Thema

Agroforestry, melkveehouderij, tuinbouw

Feiten en cijfers